Μια διαφωνία γύρω από τα συμβόλαια των NewJeans μεταφέρει το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης από τα εργαλεία παραγωγής στην ίδια την ταυτότητα του καλλιτέχνη. Δημοσιεύματα που βασίζονται σε συμβάσεις του 2022 αναφέρουν ότι η ADOR μπορεί να συνεχίσει να χρησιμοποιεί ή να αδειοδοτεί το όνομα, την εικόνα και τη φωνή των μελών μετά τη λήξη των συμφωνιών. Η μητρική HYBE απαντά ότι η χρήση περιεχομένου τεχνητής νοημοσύνης απαιτεί ξεχωριστή συναίνεση από κάθε καλλιτέχνη.

Η κάλυψη του SBS για την απάντηση της HYBE[1] αναφέρει ότι τα συμβόλαια υπογράφηκαν όταν τα μέλη ήταν 14 έως 17 ετών. Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, η αρχική έρευνα των New York Times θεώρησε ότι οι διατυπώσεις θα μπορούσαν να επιτρέψουν εφαρμογές όπως κλωνοποίηση φωνής ή συνομιλιακά συστήματα, χωρίς να είναι βέβαιο ότι μια τέτοια ερμηνεία θα άντεχε νομικά. Η HYBE υποστηρίζει ότι οι συμβάσεις περιέχουν εγγυήσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ότι η χρήση AI χρειάζεται ατομική έγκριση.

Η ανεξάρτητη σύνοψη του Complex[2] περιγράφει τις ρήτρες ως ευρύτερες από το συνήθως χρησιμοποιούμενο κορεατικό πρότυπο, επειδή φέρεται να επιτρέπουν μετασυμβατική εκμετάλλευση της ταυτότητας των μελών. Το μέσο σημειώνει επίσης ότι προβλέπεται αμοιβή, αλλά όχι κατ’ ανάγκη δικαίωμα ελέγχου κάθε συγκεκριμένης χρήσης. Η αξιολόγηση αυτή αποδίδεται στα δημοσιευμένα έγγραφα και δεν αποτελεί τελεσίδικη δικαστική ερμηνεία.

Η φωνή δεν είναι απλώς ηχογράφηση

Η υπόθεση αναδεικνύει μια κρίσιμη διάκριση. Άλλο είναι το δικαίωμα μιας εταιρείας να διαθέτει μια υπάρχουσα ηχογράφηση και άλλο η δυνατότητα να παράγει νέα λόγια ή τραγούδια με μια συνθετική φωνή που αναγνωρίζεται ως συγκεκριμένο πρόσωπο. Στη δεύτερη περίπτωση, η τεχνολογία δεν αναπαράγει μόνο ένα έργο. Αναπαράγει χαρακτηριστικά ταυτότητας και μπορεί να δημιουργήσει παραστάσεις που ο καλλιτέχνης δεν εκτέλεσε ποτέ.

Γι’ αυτό η λέξη «συναίνεση» χρειάζεται μεγαλύτερη ακρίβεια από μια γενική ρήτρα. Ένα λειτουργικό πλαίσιο θα έπρεπε να διευκρινίζει τη διάρκεια, το είδος του περιεχομένου, τις επιτρεπόμενες αγορές, το δικαίωμα ανάκλησης, τον τρόπο έγκρισης κάθε νέας χρήσης και την αμοιβή. Χωρίς αυτά τα στοιχεία, μια φαινομενικά σαφής άδεια μπορεί να αφήνει ανοιχτό αν αφορά αρχειακή επαναχρησιμοποίηση, διαφημίσεις, νέα τραγούδια, εικονικούς χαρακτήρες ή συνομιλιακές εφαρμογές.

Η ηλικία των μελών κατά την υπογραφή εντείνει το ζήτημα. Η μακροχρόνια παραχώρηση δικαιωμάτων ταυτότητας από ανήλικους δημιουργούς απαιτεί αυξημένη διαφάνεια και ανεξάρτητη νομική συμβουλή, ιδιαίτερα όταν η μελλοντική τεχνολογία δεν μπορεί να περιγραφεί πλήρως τη στιγμή της συμφωνίας. Η HYBE λέει ότι οι όροι συζητήθηκαν για περίπου τρεις μήνες με τα μέλη, τους γονείς και νομικούς εκπροσώπους. Αυτό είναι σημαντικό πραγματολογικό στοιχείο, αλλά δεν απαντά μόνο του στο εύρος των μεταγενέστερων χρήσεων.

Ένα πρόβλημα πέρα από την K-pop

Το θέμα αφορά ολόκληρη τη μουσική και οπτικοακουστική βιομηχανία. Δισκογραφικές, παραγωγοί παιχνιδιών και κινηματογραφικά στούντιο μπορούν πλέον να δημιουργούν παραλλαγές μιας ερμηνείας χωρίς νέα ηχογράφηση. Οι καλλιτέχνες, αντίστοιχα, χρειάζονται συμβόλαια που ξεχωρίζουν το δικαίωμα στο παλιό υλικό από την παραγωγή νέου συνθετικού περιεχομένου.

Η διαφορά ανάμεσα σε γενική παραχώρηση και ειδική άδεια θα επηρεάσει επίσης τις ασφαλίσεις παραγωγής, τις συμφωνίες διανομής και την ευθύνη των πλατφορμών. Αν ένα συνθετικό τραγούδι ή μήνυμα προκαλέσει ζημία, το συμβόλαιο πρέπει να δείχνει ποιος ενέκρινε το αποτέλεσμα και ποιος είχε τη δυνατότητα να το αποσύρει.

Για την ευρωπαϊκή αγορά, όπου συνυπάρχουν δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, προστασία προσωπικών δεδομένων και εθνικοί κανόνες για την προσωπικότητα, μια ρήτρα που συντάχθηκε σε άλλη έννομη τάξη δεν μεταφέρεται αυτομάτως. Η υπόθεση των NewJeans δεν προσφέρει ακόμη οριστική απάντηση. Προσφέρει όμως ένα σαφές προειδοποιητικό παράδειγμα: η φωνή, το πρόσωπο και το όνομα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ξεχωριστά, διαρκή δικαιώματα, όχι ως υποσημείωση μιας γενικής άδειας εκμετάλλευσης.