Το Υπουργείο Πολιτισμού παρουσίασε τον Απρίλιο του 2026 το πλαίσιο πρωτοβουλιών του για την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στον πολιτισμό. Η προσέγγιση ξεκινά από μια χρήσιμη διάκριση: η πολιτιστική κληρονομιά και η σύγχρονη δημιουργία έχουν διαφορετικά αντικείμενα, νομικά πλαίσια και κινδύνους, άρα δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με μία ενιαία συνταγή.
Για την κληρονομιά, η σχετική μελέτη οργανώνεται σε οκτώ πυλώνες. Περιλαμβάνει ενοποίηση και σημασιολογική ανάλυση δεδομένων, εργαλεία για έρευνα και συντήρηση, ψηφιακά δίδυμα για την προστασία μνημείων από την κλιματική αλλαγή, εμβυθιστικές εμπειρίες και ενίσχυση ψηφιακών δεξιοτήτων. Για τη σύγχρονη δημιουργία, ξεχωριστή μελέτη του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας εστιάζει στην προστασία δημιουργών και συγγενικών δικαιωμάτων.
Από τη στρατηγική στην υποδομή
Το ΥΠΠΟ συνδέει το πλαίσιο με τον Φάρο AI Factory, με ελληνικούς χώρους δεδομένων για γλώσσα και πολιτιστική κληρονομιά και με την ανάπτυξη ελληνικού μεγάλου γλωσσικού μοντέλου. Παράλληλα, η συνεργασία με το ΕΜΠ προβλέπει knowledge graphs, εξειδικευμένα μοντέλα και πιλοτικές εφαρμογές συνομιλιακής αλληλεπίδρασης για μνημεία UNESCO, χριστιανικά και οθωμανικά μνημεία.
Η σύνδεση αυτών των έργων είναι λογική, αλλά δημιουργεί ανάγκη για ενιαία διακυβέρνηση. Τα ίδια δεδομένα μπορεί να χρησιμοποιούνται για διοικητικές αποφάσεις, επιστημονική έρευνα και εφαρμογές προς το κοινό. Κάθε χρήση χρειάζεται διαφορετικά δικαιώματα πρόσβασης, επίπεδο τεκμηρίωσης και ανοχή στο σφάλμα.
Τέσσερις δείκτες ουσίας
Η στρατηγική θα μπορεί να αξιολογηθεί αν δημοσιεύει μετρήσιμα στοιχεία για τέσσερα πεδία: ποιότητα και προέλευση δεδομένων, ακρίβεια ανά χρήση, συμμετοχή πολιτιστικών επαγγελματιών και προστασία δικαιωμάτων. Χρειάζεται επίσης δημόσιο αρχείο των εργαλείων που τίθενται σε λειτουργία, των φορέων που τα χρησιμοποιούν και των διαδικασιών προσφυγής όταν ένα σύστημα κάνει λάθος.
Η ελληνική πολιτιστική πληροφορία μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη παρουσία στα συστήματα ΤΝ. Το ζητούμενο είναι να μη γίνει απλώς πρώτη ύλη. Πρέπει να παραμείνει τεκμηριωμένη γνώση, με ευθύνη, αναφορά στην προέλευση και όρους που προστατεύουν τόσο τις συλλογές όσο και τους δημιουργούς.
