Το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε το πενταετές σχέδιο Greece On Screen του Υπουργείου Πολιτισμού και του ΕΚΚΟΜΕΔ, με συνολικούς πόρους 750 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2026 έως 2030. Το σχέδιο διευρύνει την οπτικοακουστική πολιτική πέρα από τον κινηματογράφο και την τηλεόραση, ώστε να περιλαμβάνει animation, ψηφιακά παιχνίδια και μουσικές ή φεστιβαλικές παραγωγές.
Σύμφωνα με την επίσημη παρουσίαση, στόχος είναι ένα σταθερότερο και πιο προβλέψιμο περιβάλλον χρηματοδότησης. Το κράτος επιδιώκει να προσελκύσει διεθνείς παραγωγές, να στηρίξει ελληνικά έργα και να ενισχύσει δραστηριότητες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, όπως η μεταπαραγωγή, τα οπτικά εφέ, η εικονική παραγωγή και οι σύγχρονες υποδομές γυρισμάτων.
Τέσσερις άξονες πολιτικής
Το σχέδιο οργανώνεται γύρω από χρηματοδότηση και κρατικές ενισχύσεις, εξωστρέφεια και περιφερειακή συνοχή, εκπαίδευση και καινοτομία, καθώς και θεσμική και τεχνική υποστήριξη. Η λογική είναι ότι ένα οικονομικό κίνητρο για μεμονωμένη παραγωγή δεν αρκεί αν δεν υπάρχουν συνεργεία, στούντιο, εξειδικευμένοι τεχνικοί και σταθερές διαδικασίες πληρωμής.
Η ίδρυση Σχολής Τεχνικών Κινηματογράφου και Οπτικοακουστικής Δημιουργίας παρουσιάζεται ως μέρος αυτής της προσπάθειας. Ο κλάδος έχει επανειλημμένα επισημάνει ελλείψεις σε ειδικότητες που χρειάζονται τόσο οι διεθνείς όσο και οι εγχώριες παραγωγές. Η εκπαίδευση, όμως, πρέπει να συνδεθεί με πραγματικές θέσεις εργασίας και με δεξιότητες που δεν εξαρτώνται από έναν πρόσκαιρο κύκλο γυρισμάτων.
Από την προσέλκυση παραγωγών στη μόνιμη αξία
Η επιτυχία μιας πολιτικής δεν μετριέται μόνο από το ύψος των επιλέξιμων δαπανών. Μια διεθνής παραγωγή μπορεί να αφήσει έσοδα σε ξενοδοχεία και συνεργεία, αλλά η μακροχρόνια αξία αυξάνεται όταν δημιουργεί τεχνογνωσία, σταθερές εταιρείες και υποδομές που χρησιμοποιούνται και από ελληνικά έργα.
Το ίδιο ισχύει για animation και video games. Οι τομείς αυτοί έχουν διαφορετικό κύκλο παραγωγής από τα γυρίσματα. Χρειάζονται πολυετή ανάπτυξη, πνευματική ιδιοκτησία που παραμένει στην εταιρεία και πρόσβαση σε διεθνή δίκτυα διανομής. Τα εργαλεία χρηματοδότησης πρέπει να ανταποκρίνονται σε αυτές τις διαφορές και να μην αντιμετωπίζουν κάθε δημιουργικό προϊόν ως παραλλαγή ταινίας.
Τι γνωρίζουμε και τι χρειάζεται διαφάνεια
Η κυβέρνηση συνδέει το σχέδιο με εκτιμήσεις για απόδοση 4,20 ευρώ στην οικονομία ανά ευρώ δημόσιας επένδυσης και θέτει υψηλότερους στόχους μέχρι το 2030. Οι δείκτες αυτοί χρειάζονται δημόσια μεθοδολογία. Πρέπει να είναι σαφές αν μετρούν άμεση δαπάνη, φορολογικά έσοδα, έμμεση κατανάλωση ή μακροχρόνια αξία δικαιωμάτων.
Χρειάζεται επίσης ενιαία δημοσίευση στοιχείων για εγκρίσεις, πληρωμές, χρόνους εξέτασης και γεωγραφική κατανομή. Έτσι θα μπορεί να αξιολογηθεί αν το πρόγραμμα στηρίζει διαφορετικά μεγέθη παραγωγών και αν η δραστηριότητα φτάνει πέρα από τα καθιερωμένα κέντρα.
Το κρίσιμο σημείο είναι η εκτέλεση
Ένα πενταετές πλαίσιο μπορεί να μειώσει την αβεβαιότητα μόνο αν οι επιμέρους προσκλήσεις δημοσιεύονται έγκαιρα και οι πληρωμές ακολουθούν σαφές χρονοδιάγραμμα. Για τις μικρές εταιρείες, η καθυστέρηση δεν είναι διοικητική λεπτομέρεια αλλά πρόβλημα ρευστότητας. Χρειάζονται επίσης προσβάσιμοι οδηγοί, δημόσια στοιχεία προόδου και διαδικασία ένστασης.
Το Greece On Screen είναι η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα εξαγγελία ενιαίας στήριξης για το ελληνικό οπτικοακουστικό οικοσύστημα. Η κλίμακά του δημιουργεί ευκαιρία, αλλά και υποχρέωση λογοδοσίας. Η ουσιαστική επιτυχία θα φανεί αν το 2030 η χώρα διαθέτει περισσότερους δημιουργούς που μπορούν να αναπτύσσουν δικά τους έργα, μόνιμες τεχνικές υποδομές και χρηματοδοτικά εργαλεία που λειτουργούν με προβλέψιμο τρόπο. Θα φανεί ακόμη στο αν οι νέες θέσεις έχουν διάρκεια, επαρκή αμοιβή και γεωγραφική διασπορά, αντί να εμφανίζονται μόνο για λίγους μήνες γύρω από μεγάλες παραγωγές και ύστερα να εξαφανίζονται.
