Το γαλλικό Εθνικό Κέντρο Κινηματογράφου και Κινούμενης Εικόνας (CNC) θέτει την ανθρώπινη δημιουργική συμμετοχή ως προϋπόθεση για την πρόσβαση σε σειρά δημόσιων ενισχύσεων. Η απόφαση 2026/CA/28, που εγκρίθηκε στις 14 Οκτωβρίου και δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Γαλλίας στις 31 Οκτωβρίου 2026, καλύπτει κινηματογραφικά και οπτικοακουστικά έργα, video games, πρωτότυπη μουσική, μεταγλώττιση, ακουστική περιγραφή και υποτιτλισμό.
Σύμφωνα με το πλήρες κείμενο της απόφασης στη Légifrance[1], χρηματοδότηση του CNC για τη συγγραφή, την ανάπτυξη, την προετοιμασία ή την παραγωγή ταινίας, οπτικοακουστικού έργου ή video game δεν μπορεί να χορηγηθεί αν ο δικαιούχος δεν αποδείξει τη συμμετοχή τουλάχιστον ενός δημιουργού στη συγγραφή ή επανασυγγραφή του σεναρίου και της λεγόμενης «βίβλου» του έργου. Στις παραγωγές κινουμένων σχεδίων απαιτείται επιπλέον η συμμετοχή τουλάχιστον ενός εικαστικού δημιουργού.
Η ρύθμιση δεν αποτελεί γενική απαγόρευση της τεχνητής νοημοσύνης στις δημιουργικές διαδικασίες. Εισάγει όμως ένα κατώφλι ανθρώπινης δημιουργίας για έργα που ζητούν συγκεκριμένες δημόσιες ενισχύσεις. Αυτό είναι κρίσιμη διάκριση: ο κανόνας δεν αφορά κάθε ταινία ή παιχνίδι που παράγεται στη Γαλλία, αλλά τους αιτούντες χρηματοδότηση από το CNC και τις δαπάνες που μπορούν να θεωρηθούν επιλέξιμες.
Για την πρωτότυπη μουσική, η ενίσχυση χορηγείται ή υπολογίζεται μόνο εφόσον στη σύνθεση έχει συμμετάσχει τουλάχιστον ένας δημιουργός. Η πρόβλεψη αποκτά πρακτικό βάρος επειδή το CNC διαθέτει ξεχωριστό πρόγραμμα επιλεκτικής στήριξης πρωτότυπης μουσικής[2] για κινηματογραφικές παραγωγές μεγάλου μήκους. Ο νέος όρος μεταφέρει έτσι τη συζήτηση από μια αφηρημένη θέση υπέρ της ανθρώπινης δημιουργίας στα κριτήρια πραγματικής δημόσιας δαπάνης.
Αντίστοιχα, όταν μια ενίσχυση καλύπτει μεταγλώττιση, μετασυγχρονισμό, ακουστική περιγραφή, αφήγηση ή σχολιασμό, επιλέξιμες θεωρούνται οι αμοιβές των συγγραφέων των κειμένων και των ερμηνευτών, μαζί με τις τεχνικές δαπάνες ηχογράφησης, μίξης και ενσωμάτωσης. Για τον υποτιτλισμό, λαμβάνονται υπόψη οι αμοιβές των δημιουργών των υποτίτλων και οι τεχνικές εργασίες συγχρονισμού και ενσωμάτωσης. Η διατύπωση δεν απαγορεύει ρητά κάθε αυτοματοποιημένο εργαλείο, αλλά περιορίζει σαφώς ποιο ανθρώπινο έργο μπορεί να χρηματοδοτηθεί.
Η απόφαση περιλαμβάνει και κανόνα για τις ίδιες τις επιτροπές του CNC. Τα μέλη τους δεν επιτρέπεται να εισάγουν σε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης καλλιτεχνικά στοιχεία φακέλου αίτησης που προστατεύονται από δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας. Η πρόβλεψη αφορά την εμπιστευτικότητα και τον έλεγχο του υλικού των δημιουργών, ανεξάρτητα από το αν το έργο που αξιολογείται χρησιμοποίησε τεχνητή νοημοσύνη.
Το CNC είχε ήδη αρχίσει να ζητά περισσότερη διαφάνεια σε επιμέρους προγράμματα. Στο ταμείο δημιουργίας για κοινωνικές πλατφόρμες[3], οι αιτούντες που χρησιμοποιούν παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη καλούνται να εξηγούν την καλλιτεχνική προστιθέμενη αξία, τα εργαλεία και τις τεχνικές επιλογές, τα νομικά ζητήματα και τις πιθανές επιπτώσεις στην ομάδα, στην οργάνωση της εργασίας και στον προϋπολογισμό. Ο νέος κανόνας προχωρεί ένα βήμα παραπέρα, επειδή συνδέει άμεσα την ανθρώπινη δημιουργική παρέμβαση με την επιλεξιμότητα.
Παραμένουν, ωστόσο, ουσιώδη ερωτήματα εφαρμογής. Όπως σημειώνει η πρώτη εξειδικευμένη αποτίμηση της απόφασης[4], το κείμενο δεν προσδιορίζει ποια δικαιολογητικά θα αποδεικνύουν τη συμμετοχή δημιουργού, ποια διαδικασία θα ακολουθείται σε αμφισβητήσεις ή ποιες συνέπειες θα έχει μια ανεπαρκής τεκμηρίωση. Αναφέρει ότι οι νέοι όροι εφαρμόζονται στις αιτήσεις από την έναρξη ισχύος της απόφασης, χωρίς να δίνει ρητή ημερομηνία μέσα στο ίδιο το κείμενο.
Για την ευρωπαϊκή πολιτιστική πολιτική, η γαλλική επιλογή προσφέρει ένα συγκεκριμένο μοντέλο: αντί για οριζόντια απαγόρευση της τεχνητής νοημοσύνης, χρησιμοποιεί τους όρους δημόσιας χρηματοδότησης για να κατοχυρώσει ελάχιστη ανθρώπινη δημιουργική συμβολή και προστασία των φακέλων. Το αν αυτή η προσέγγιση θα επηρεάσει άλλα εθνικά ή ευρωπαϊκά ταμεία θα εξαρτηθεί από την εφαρμογή της, τις αντιδράσεις των επαγγελματικών φορέων και την ικανότητα του CNC να ελέγχει σύνθετες υβριδικές ροές εργασίας χωρίς να επιβαρύνει δυσανάλογα τις παραγωγές.