Η δικαστική διαμάχη των New York Times, εκδοτών και συγγραφέων με την OpenAI και τη Microsoft εξελίσσεται σε ευρύτερη σύγκρουση για ολόκληρη τη δημιουργική οικονομία. Οργανώσεις μουσικής, κινηματογράφου, τηλεόρασης και συγγραφής κατέθεσαν υπομνήματα φίλων του δικαστηρίου, ζητώντας να μην αναγνωριστεί μια γενική εξαίρεση fair use για την εκπαίδευση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης με προστατευμένα έργα.

Η υπόθεση In re OpenAI Copyright Infringement Litigation συγκεντρώνει αγωγές εφημερίδων και δημιουργών βιβλίων σε ομοσπονδιακό δικαστήριο της Νέας Υόρκης. Οι δύο πλευρές έχουν ζητήσει συνοπτική κρίση, δηλαδή απόφαση σε βασικά νομικά ζητήματα χωρίς πλήρη δίκη. Στο επίκεντρο βρίσκεται το αν η αντιγραφή έργων για την εκπαίδευση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων αποτελεί επιτρεπτή μετασχηματιστική χρήση ή παραβιάζει τα δικαιώματα και τις αναπτυσσόμενες αγορές αδειοδότησης.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση των SAG-AFTRA, AFM και των δύο Writers Guilds[1], τα τέσσερα σωματεία εκπροσωπούν περισσότερους από 250.000 εργαζομένους στα μέσα και στην ψυχαγωγία. Υποστηρίζουν ότι η μη αδειοδοτημένη χρήση έργων χωρίς συναίνεση, αναφορά και αμοιβή υποβαθμίζει την ανθρώπινη εργασία και υπονομεύει μια αγορά αδειών που ήδη διαμορφώνεται. Το υπόμνημα δεν αποτελεί απόφαση του δικαστηρίου ούτε αποδεικνύει τις καταγγελίες των εναγόντων. Παρουσιάζει τη θέση των επαγγελματικών οργανώσεων.

Αντίστοιχη παρέμβαση έκαναν οργανισμοί της μουσικής βιομηχανίας, μεταξύ των οποίων RIAA, NMPA, ASCAP, BMI, A2IM και οργανώσεις καλλιτεχνών. Η εξειδικευμένη ανάλυση του Complete Music Update[2] εξηγεί γιατί μια υπόθεση για βιβλία και δημοσιογραφία αφορά άμεσα τη μουσική: αγωγές κατά των Suno, Udio και Anthropic εξαρτώνται επίσης από το αν η εκπαίδευση χωρίς άδεια μπορεί να θεωρηθεί fair use. Μια απόφαση στη Νέα Υόρκη θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως προηγούμενο επιρροής, χωρίς να δεσμεύει αυτομάτως κάθε άλλο δικαστήριο.

Η κινητοποίηση δεν είναι μονοφωνική. Η Authors Alliance υποστήριξε τις αιτήσεις της OpenAI και της Microsoft[3] σε ένα στενότερο ζήτημα: αν η «αραίωση της αγοράς» από πολλά νέα, μη παραβατικά έργα αποτελεί ζημία που αναγνωρίζει το δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας. Η οργάνωση υποστηρίζει ότι το copyright προστατεύει την έκφραση και τις αγορές υποκατάστασής της, όχι ένα γενικό δικαίωμα προστασίας από τον ανταγωνισμό άλλων έργων που χρησιμοποιούν ιδέες, γεγονότα ή είδη.

Αυτή η διάκριση είναι κρίσιμη. Οι δημιουργικές οργανώσεις τονίζουν την αντιγραφή κατά την εκπαίδευση και τη δυνατότητα αδειοδότησης. Οι υποστηρικτές της ευρύτερης εφαρμογής του fair use εστιάζουν στο αν τα τελικά αποτελέσματα υποκαθιστούν προστατευμένη έκφραση. Το δικαστήριο θα πρέπει να εξετάσει διαφορετικά στάδια της τεχνολογικής αλυσίδας: απόκτηση των δεδομένων, δημιουργία αντιγράφων για εκπαίδευση, λειτουργία του μοντέλου και συγκεκριμένα αποτελέσματα προς τον χρήστη.

Η κάλυψη του Axios για τη συσπείρωση του Χόλιγουντ[4] καταγράφει επίσης τη συμμετοχή του Human Consent Foundation, πρακτορείων ταλέντων και δημιουργών από διαφορετικούς κλάδους. Το κοινό αίτημα δεν είναι η απαγόρευση της AI αλλά η απόρριψη μιας οριζόντιας απαλλαγής από την αδειοδότηση. Το εύρος της παρέμβασης δείχνει ότι οι πολιτιστικές βιομηχανίες βλέπουν την υπόθεση ως δοκιμή για τα μελλοντικά μοντέλα αμοιβής.

Δεν έχει εκδοθεί κρίση επί των συνοπτικών αιτημάτων. Τα υπομνήματα βοηθούν το δικαστήριο με επιχειρήματα και στοιχεία, αλλά οι οργανώσεις που τα καταθέτουν δεν γίνονται διάδικοι. Το επόμενο ουσιαστικό ορόσημο θα είναι η απόφαση του δικαστή Sidney Stein για το ποια ζητήματα μπορούν να λυθούν χωρίς δίκη και πώς θα εφαρμοστούν οι τέσσερις παράγοντες του fair use. Για μουσικούς, ηθοποιούς, σεναριογράφους και εκδότες, η σημασία βρίσκεται λιγότερο σε ένα μόνο μοντέλο και περισσότερο στο αν η αμερικανική νομολογία θα αναγνωρίσει την εκπαίδευση AI ως αδειοδοτήσιμη αγορά.

Η απάντηση μπορεί να επηρεάσει τις διαπραγματεύσεις αδειών πριν κριθούν οι επιμέρους αγωγές.