Μια ομοσπονδιακή δικαστής στην Καλιφόρνια άκουσε στις 21 Οκτωβρίου τα επιχειρήματα της Anthropic και μουσικών εκδοτών για το αν η χρήση εκατομμυρίων στίχων στην εκπαίδευση του Claude καλύπτεται από το αμερικανικό δόγμα της θεμιτής χρήσης, γνωστό ως fair use. Η δικαστής Eumi Lee δεν εξέδωσε απόφαση κατά την ακρόαση.
Όπως κατέγραψε το Reuters από την ακροαματική διαδικασία[1], η Anthropic ζήτησε να κριθεί ότι η εκπαίδευση του μοντέλου αποτελεί μετασχηματιστική χρήση. Οι ενάγοντες, μεταξύ των οποίων εκδοτικές εταιρείες που συνδέονται με Universal Music Group, Concord και ABKCO, υποστήριξαν ότι το Claude μπορεί να παράγει ανταγωνιστικούς στίχους και ότι αυτή η δυνατότητα απειλεί την αγορά των αδειοδοτημένων έργων.
Η ακρόαση δεν αφορούσε μια γενική πολιτική διακήρυξη για την τεχνητή νοημοσύνη. Αφορούσε το κατά πόσο τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης επιτρέπουν συνοπτική κρίση υπέρ της Anthropic. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μια απόφαση υπέρ της εταιρείας δεν θα ισοδυναμούσε κατ' ανάγκη με καθολική άδεια χρήσης κάθε προστατευόμενου έργου για κάθε μοντέλο.
Η σύγκρουση για την αγορά των στίχων
Το κρίσιμο σημείο είναι η οικονομική επίδραση. Οι εκδότες είπαν ότι το Claude δέχθηκε σχεδόν 120.000 αιτήματα για συνθετικούς στίχους μέσα σε έξι μήνες. Η Anthropic απάντησε ότι δεν παρουσιάστηκε συγκεκριμένο παράδειγμα απώλειας ζήτησης για αδειοδοτημένους στίχους. Η δικαστής, σύμφωνα με το Reuters, πίεσε και τις δύο πλευρές πάνω στο ερώτημα της υποκατάστασης.
Η διαφορά ξεκίνησε το 2023, όταν οι εκδότες κατηγόρησαν την εταιρεία ότι χρησιμοποίησε προστατευμένους στίχους για την εκπαίδευση του Claude και ότι το σύστημα μπορούσε να αναπαράγει τμήματα έργων. Το μεταγενέστερο υπόμνημα οργανώσεων εκδοτών και συγγραφέων[2] δείχνει ότι η υπόθεση παρακολουθείται πέρα από τη μουσική βιομηχανία. Οι οργανώσεις θεωρούν ότι μια ευρεία αποδοχή του fair use θα μπορούσε να αποδυναμώσει την αναδυόμενη αγορά αδειών για εκπαίδευση συστημάτων AI.
Η θέση της Anthropic στηρίζεται στον ισχυρισμό ότι η εκπαίδευση δεν έχει σκοπό να προσφέρει τους αρχικούς στίχους ως υποκατάστατο, αλλά να επιτρέψει στο μοντέλο να κατανοεί και να παράγει γλώσσα. Οι εκδότες απαντούν ότι η παραγωγή νέων στίχων στην ίδια αγορά δεν είναι αποκομμένη από την εμπορική αξία του υλικού εκπαίδευσης. Το δικαστήριο καλείται να αξιολογήσει όχι μόνο τι αντιγράφεται στην είσοδο, αλλά και τι είδους προϊόν και αγορά δημιουργείται στην έξοδο.
Γιατί η απόφαση θα έχει ευρύτερο βάρος
Τα αμερικανικά δικαστήρια δεν έχουν διαμορφώσει ενιαίο κανόνα για την εκπαίδευση γενετικής AI. Σε ξεχωριστή υπόθεση βιβλίων, δικαστήριο έκρινε ότι η εκπαίδευση μπορεί να είναι μετασχηματιστική, αλλά διαχώρισε αυτό το ερώτημα από τον τρόπο με τον οποίο αποκτήθηκαν τα αντίγραφα. Η Authors Guild, στην ενημέρωσή της για τον συμβιβασμό εκείνης της υπόθεσης[3], υπογράμμισε ακριβώς αυτή τη διάκριση ανάμεσα στην εκπαίδευση και στην πειρατική προέλευση αρχείων.
Στην υπόθεση των στίχων, η φύση του έργου είναι διαφορετική. Οι στίχοι είναι σύντομα, ιδιαίτερα αναγνωρίσιμα κείμενα και η αγορά τους περιλαμβάνει αδειοδότηση για αναπαραγωγή, προβολή και νέες χρήσεις. Αυτό μπορεί να επηρεάσει την ανάλυση του fair use, ιδιαίτερα στο σκέλος της ποσότητας που χρησιμοποιήθηκε και της επίδρασης στη δυνητική αγορά.
Για δημιουργούς και οργανισμούς στην Ευρώπη, η απόφαση δεν θα αλλάξει άμεσα το ευρωπαϊκό δίκαιο. Θα επηρεάσει όμως τις διαπραγματεύσεις γύρω από άδειες, διαφάνεια δεδομένων εκπαίδευσης και τεχνικούς μηχανισμούς εξαίρεσης. Προς το παρόν, το μόνο ασφαλές συμπέρασμα είναι ότι η δικαστής δεν αποφάσισε στην έδρα. Η επόμενη γραπτή κρίση θα δείξει αν η υπόθεση θα περιοριστεί, θα συνεχιστεί σε δίκη ή θα προσθέσει ακόμη μία διαφορετική γραμμή στη νομολογία για την AI και τα πνευματικά δικαιώματα.
