Εκδότες και εταιρείες ψηφιακής διαφήμισης ζήτησαν από τις αρχές ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Βρετανίας να αναστείλουν τους νέους εμπορικούς όρους της Meta πριν τεθούν σε ισχύ στις 30 Οκτωβρίου 2026. Η Movement for an Open Web κατέθεσε καταγγελίες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στη βρετανική Competition and Markets Authority, ζητώντας προσωρινά μέτρα. Η Επιτροπή επιβεβαίωσε ότι παρέλαβε την καταγγελία, ενώ η CMA δήλωσε ότι βρίσκεται σε επείγουσες συζητήσεις με τη Meta. Δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη επίσημη έρευνα ούτε απόφαση αναστολής, σύμφωνα με το Reuters[1]. Στο επίκεντρο βρίσκεται μια νέα ρήτρα για την πρόσβαση αυτοματοποιημένων εργαλείων σε domains, ιστοσελίδες και URLs που συνδέονται με προϊόντα ή υπηρεσίες επιχειρήσεων οι οποίες χρησιμοποιούν επαγγελματικά εργαλεία της Meta.
Τι προέβλεπε η αρχική διατύπωση
Η αρχική έκδοση των όρων επέτρεπε στη Meta να χρησιμοποιεί crawlers, bots και scrapers για να αποκτά πρόσβαση, να καταγράφει, να αποθηκεύει προσωρινά, να αναλύει και να συλλέγει περιεχόμενο από συνδεδεμένους ιστοτόπους. Η ίδια διατύπωση ανέφερε ότι το υλικό θα μπορούσε να χρησιμοποιείται για την ανάπτυξη, βελτίωση, έρευνα και εκπαίδευση προϊόντων της Meta. Νομικοί που εξέτασαν τους όρους για το Nieman Journalism Lab[3] υποστήριξαν ότι η ρήτρα θα μπορούσε να καλύψει ολόκληρους ιστοτόπους ειδησεογραφικών οργανισμών και όχι μόνο το περιεχόμενο που οι ίδιοι δημοσιεύουν στο Facebook ή στο Instagram. Μετά τις αντιδράσεις, η Meta αφαίρεσε τη λέξη «train» από τη σχετική παράγραφο. Παρέμειναν, όμως, ευρείες αναφορές στην ανάπτυξη και την έρευνα προϊόντων. Νομικοί που επικαλείται το Search Engine Journal[4] εκτίμησαν ότι ο όρος «develop» θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως αρκετά ευρύς ώστε να περιλαμβάνει και την εκπαίδευση συστημάτων AI. Πρόκειται για νομική εκτίμηση, όχι για διαπιστωμένη χρήση περιεχομένου από τη Meta.
Η θέση της Meta
Η Meta απορρίπτει αυτή την ερμηνεία. Υποστηρίζει ότι η αλλαγή ενοποιεί όρους οι οποίοι ίσχυαν ήδη για τις διαφημιστικές και επιχειρηματικές υπηρεσίες της και δεν μεταβάλλει τον τρόπο λειτουργίας των web crawlers. Εκπρόσωπός της δήλωσε ότι οι αλλαγές δεν αφορούν τη δωρεάν συλλογή ειδησεογραφικού περιεχομένου και δεν υπερισχύουν των προτιμήσεων που δηλώνουν οι ιδιοκτήτες ιστοτόπων μέσω του αρχείου robots.txt, όπως μεταδίδει το Reuters[1]. Το robots.txt είναι ένα αρχείο μέσω του οποίου ένας ιστότοπος ενημερώνει αυτοματοποιημένα συστήματα ποια τμήματα επιτρέπεται να επισκεφθούν. Δεν αποτελεί από μόνο του μηχανισμό τεχνικού αποκλεισμού και η αποτελεσματικότητά του εξαρτάται από τη συμμόρφωση του crawler.
Το επιχείρημα των εκδοτών
Οι γερμανικές ενώσεις BDZV και MVFP υποστηρίζουν ότι η αλλαγή διευρύνει τη σχετική άδεια από το περιεχόμενο που αναρτά ένας εκδότης στις πλατφόρμες της Meta προς το σύνολο των συνδεδεμένων ιστοτόπων, αρχείων, εικόνων, βίντεο και βάσεων δεδομένων. Οι ενώσεις επικαλούνται τον Digital Markets Act και χαρακτηρίζουν τη ρήτρα καταχρηστική σύνδεση δύο διαφορετικών υπηρεσιών: της πρόσβασης σε σημαντικά κανάλια διανομής και της παραχώρησης δικαιωμάτων αυτοματοποιημένης επεξεργασίας εξωτερικού περιεχομένου. Οι θέσεις αυτές αποτελούν τους ισχυρισμούς των εκδοτικών οργανώσεων και δεν έχουν ακόμη κριθεί από τις αρμόδιες αρχές, σύμφωνα με τις θέσεις των BDZV και MVFP[2]. Το European Publishers Council και βρετανικοί εκδότες έχουν επίσης ζητήσει παρέμβαση. Η βασική τους ένσταση είναι ότι η αποχώρηση από τα επαγγελματικά εργαλεία της Meta δεν αποτελεί ρεαλιστική επιλογή για οργανισμούς που εξαρτώνται από το Facebook και το Instagram για διανομή και ανάπτυξη κοινού, σύμφωνα με το The Next Web[5]. Η υπόθεση δεν αποδεικνύει ότι η Meta έχει ήδη χρησιμοποιήσει το περιεχόμενο συγκεκριμένων εκδοτών. Αναδεικνύει, όμως, ένα ευρύτερο πρόβλημα: όταν ένας γενικός εμπορικός όρος μπορεί να καλύψει crawling, αρχειοθέτηση, αναζήτηση, συστήματα συστάσεων και AI, η πραγματική συναίνεση των παραγωγών περιεχομένου γίνεται δύσκολο να οριστεί.
